HOOGSENSITIVITEIT
Als prikkels en indrukken sterker binnenkomen
Misschien merk je dat je veel ziet, hoort en aanvoelt.
Je hebt oog voor details, merkt stemmingen snel op en denkt vaak diep na over wat er gebeurt. Dat kan waardevol zijn.
Tegelijkertijd kan het ook veel van je vragen.
Drukke omgevingen, sociale situaties, onverwachte veranderingen of langdurige spanning kunnen sneller leiden tot vermoeidheid of overprikkeling.
Dan gaat het niet om “minder gevoelig worden”, maar om beter leren begrijpen wat jij nodig hebt om goed met die gevoeligheid om te gaan.
Herken je DIT?
Hoogsensitiviteit kan zich op verschillende manieren laten merken.
Emotionele signalen
- emoties intens ervaren
- stemmingen van anderen snel oppikken
- sterk geraakt worden door kritiek of conflicten
- snel overweldigd raken
- moeite hebben om afstand te nemen van wat er om je heen gebeurt
Mentale signalen
- veel nadenken en analyseren
- situaties lang blijven verwerken
- veel verschillende signalen tegelijk opmerken
- snel verbanden zien
- moeilijk kunnen stoppen met denken
- sterk bezig zijn met wat anderen nodig hebben of van je vinden
Fysieke signalen
- sneller moe zijn na drukte of sociale situaties
- sterk reageren op geluid, licht, geuren of andere prikkels
- behoefte hebben aan rust en herstel
- lichamelijke spanning opbouwen
- slechter slapen na een intensieve dag
Gedragssignalen
- drukke situaties vermijden
- je aanpassen aan anderen
- te lang doorgaan omdat je niemand wilt teleurstellen
- jezelf terugtrekken wanneer het te veel wordt
- veel rekening houden met de sfeer
- moeite hebben om grenzen aan te geven
Misschien herken je je in meerdere van deze signalen.
Hoogsensitiviteit gaat niet alleen over prikkels. Vaak spelen ook verwachtingen, verantwoordelijkheidsgevoel en de manier waarop je met anderen omgaat een rol.
Gevoeligheid op zichzelf is geen probleem.
Maar het kan lastig worden wanneer je voortdurend meer binnenkrijgt dan je kunt verwerken.
Misschien merk je pas achteraf dat iets te veel was. Of je blijft langer in een situatie dan goed voor je is omdat je anderen niet wilt teleurstellen.
Soms ontstaat dan een patroon van:
veel waarnemen → veel aanpassen → weinig herstellen → overprikkeling
Als dat vaak gebeurt, kan je batterij steeds leger raken.
Dan helpt het niet alleen om minder prikkels op te zoeken. Het is ook belangrijk om te kijken naar hoe jij je keuzes maakt en waar je jezelf onderweg misschien uit het oog verliest.
Gevoeligheid op zichzelf is geen probleem.
Maar het kan lastig worden wanneer je voortdurend meer binnenkrijgt dan je kunt verwerken.
Misschien merk je pas achteraf dat iets te veel was. Of je blijft langer in een situatie dan goed voor je is omdat je anderen niet wilt teleurstellen.
Soms ontstaat dan een patroon van:
veel waarnemen → veel aanpassen → weinig herstellen → overprikkeling
Als dat vaak gebeurt, kan je batterij steeds leger raken.
Dan helpt het niet alleen om minder prikkels op te zoeken. Het is ook belangrijk om te kijken naar hoe jij je keuzes maakt en waar je jezelf onderweg misschien uit het oog verliest.
Veel voelen betekent niet dat je overal op hoeft te reageren
Als je gevoelig bent voor sfeer en emoties van anderen, kan het lijken alsof je overal iets mee moet.
Je merkt dat iemand stil is. Dat er spanning hangt. Dat iemand teleurgesteld is.
Voor je het weet ben je aan het aanpassen, zorgen, oplossen of controleren.
Niet omdat je dat bewust kiest, maar omdat het bijna automatisch gaat.
In de begeleiding kijken we naar dat verschil:
Wat merk ik op?
en
Wat hoef ik daar vervolgens niet automatisch mee te doen?
Dat geeft ruimte.
Je kunt iets aanvoelen zonder dat het meteen jouw verantwoordelijkheid wordt.
Grenzen voelen én aangeven
Veel hoogsensitieve mensen merken grenzen pas laat.
Je kunt lang doorgaan omdat je gewend bent rekening te houden met anderen of omdat je jezelf streng toespreekt.
Misschien denk je:
Ik moet hier toch tegen kunnen.
Anderen doen dit ook.
Ik wil niet moeilijk doen.
Ik wil niemand teleurstellen.
Dan kan een grens stellen veel spanning oproepen.
Je kunt je schuldig voelen of bang zijn dat iemand je egoïstisch vindt.
Juist daarom is grenzen aangeven meer dan alleen “nee leren zeggen”.
Het gaat ook om verdragen dat een grens ongemakkelijk kan voelen, terwijl hij toch goed voor je is.
Overprikkeling en herstel
Wanneer er te veel tegelijk binnenkomt, kan je systeem als het ware vol raken.
Je kunt dan sneller geïrriteerd zijn, moeilijker nadenken, behoefte hebben aan stilte of gewoon even niemand willen spreken.
Soms probeer je pas te herstellen wanneer je al volledig over je grens bent gegaan.
Dan kost het vaak meer tijd om weer op te laden.
We kijken daarom ook naar eerder herkennen van signalen.
Niet pas: ik kan echt niet meer, maar eerder: ik merk dat mijn spanning oploopt en ik moet nu iets aanpassen.
Dat kan een groot verschil maken.
Hoogsensitief en jezelf aanpassen
Als je snel merkt wat anderen nodig hebben, kan aanpassen bijna vanzelfsprekend worden.
Je voelt de sfeer aan. Je vermijdt conflict. Je kiest woorden zorgvuldig. Je zorgt dat het prettig blijft.
Dat kan een sterke kwaliteit zijn.
Maar als je voortdurend afstemt op de buitenwereld, wordt het soms lastiger om te voelen:
Wat wil ík eigenlijk?
In de begeleiding onderzoeken we daarom niet alleen hoe je beter met prikkels omgaat, maar ook hoe je meer ruimte kunt maken voor je eigen voorkeuren, grenzen en behoeften.
Hoogsensitiviteit hoeft niet kleiner gemaakt te worden
Soms lijkt de oplossing te zijn dat je minder moet voelen of minder gevoelig moet zijn.
Dat is niet hoe ik ernaar kijk.
Je gevoeligheid kan ook kwaliteiten met zich meebrengen: opmerkzaamheid, creativiteit, empathie, nuance en diepgang.
Het gaat er niet om die gevoeligheid weg te krijgen.
Het gaat erom dat je leert er zo mee om te gaan dat ze niet voortdurend ten koste gaat van jezelf.
Hoe kan begeleiding bij hoogsensitiviteit helpen?
Tijdens de gesprekken onderzoeken we wat jou overprikkelt en welke patronen daarbij een rol spelen.
We kijken bijvoorbeeld naar:
- grenzen en herstel
- omgaan met drukte en prikkels
- veel nadenken en analyseren
- jezelf aanpassen aan anderen
- perfectionisme of hoge eisen
- schuldgevoel wanneer je voor jezelf kiest
- ruimte maken voor wat jij belangrijk vindt
Ik werk persoonlijk en praktisch.
We praten over wat er gebeurt, maar kijken ook naar wat je in je dagelijks leven kunt uitproberen.
Een belangrijke basis in mijn begeleiding is Acceptance and Commitment Therapy (ACT).
Daarbij leer je gedachten en gevoelens eerder opmerken zonder dat ze automatisch hoeven te bepalen wat je doet.
Zo ontstaat er meer ruimte om keuzes te maken die niet alleen passen bij wat anderen nodig hebben, maar ook bij wat voor jou belangrijk is.
Hoogsensitiviteit, stress of burn-out?
Deze klachten kunnen op elkaar lijken.
Als je snel veel prikkels verwerkt, kun je ook sneller stress ervaren. Wanneer dat lang duurt en herstel uitblijft, kan uitputting ontstaan.
Hoogsensitiviteit zelf is echter niet hetzelfde als stress of burn-out.
Het gaat meer over hoe intens je informatie en prikkels verwerkt.
De vraag is vooral wat dat in jouw dagelijks leven betekent en of je manier van omgaan ermee nog bij je past.
Wil je kennismaken?
Merk je dat prikkels, aanpassen of overprikkeling steeds meer invloed krijgen op je dagelijks leven?
Je kunt beginnen met een gratis online kennismaking van 15 minuten via Zoom. Je vertelt kort wat er speelt, kunt vragen stellen en we kijken of mijn manier van begeleiden bij jou past.
Daarna beslis je zelf of je een eerste gesprek wilt plannen.
Gratis – 15 minuten – online via Zoom