Over dit project

De ongewenste gast: een ACT metafoor voor acceptatie

Sommige gedachten en gevoelens zijn zo vervelend dat we ze het liefst zo snel mogelijk weg willen hebben. Angst, verdriet, onzekerheid, boosheid of spanning kunnen behoorlijk in de weg zitten. Maar wat gebeurt er wanneer je juist probeert deze gevoelens niet te voelen?

De ACT metafoor acceptatie ‘de ongewenste gast’ laat op een eenvoudige manier zien wat er kan gebeuren wanneer we moeilijke gedachten en gevoelens proberen te vermijden of te controleren. Deze ACT metafoor voor acceptatie helpt je om op een andere manier te kijken naar wat je ervaart.

Wat is acceptatie binnen ACT?

Acceptatie is een belangrijk onderdeel van Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Het betekent niet dat je een moeilijke situatie prettig moet vinden of dat je alles maar moet goedkeuren.

Acceptatie betekent dat je bereid bent om ruimte te maken voor wat er op dit moment aanwezig is.

Dat kan een vervelende gedachte zijn, een gevoel van angst, spanning in je lichaam of verdriet. In plaats van er voortdurend tegen te vechten, leer je het toe te laten en te erkennen: dit is wat ik nu ervaar.

De ACT metafoor acceptatie ‘de ongewenste gast’ maakt dit principe begrijpelijk.

Stel je voor: een ongewenste gast

Stel je voor dat je een feestje geeft. Je hebt alles voorbereid en verheugt je op een gezellige avond. Dan komt er onverwacht een gast binnen die je helemaal niet had uitgenodigd.

Je vindt deze persoon vervelend. Misschien maakt hij irritante opmerkingen, neemt hij veel ruimte in of gedraagt hij zich ongemakkelijk.

Wat doe je?

Je zou de gast de hele avond kunnen proberen weg te krijgen. Je kunt hem overtuigen dat hij moet vertrekken, ruzie met hem maken of voortdurend controleren waar hij is.

Maar daardoor ben je ondertussen vooral bezig met de ongewenste gast. Je feestje draait niet meer om de mensen die je wél graag bij je hebt.

Hoe werkt dit met gedachten en gevoelens?

Moeilijke gedachten en gevoelens kunnen zich gedragen als die ongewenste gast.

Je wilt bijvoorbeeld ontspannen, maar voelt spanning. Je wilt genieten, maar merkt dat je verdrietig bent. Je wilt zelfverzekerd zijn, maar je verstand vertelt je dat je niet goed genoeg bent.

De natuurlijke reactie kan zijn: “Dit gevoel moet weg.”

Maar hoe meer aandacht je besteedt aan het wegkrijgen van een gevoel, hoe groter de kans dat het juist centraal komt te staan.

De ACT-metafoor laat zien dat je ook een andere keuze kunt maken.

Je hoeft de ongewenste gast niet weg te sturen

Bij acceptatie leer je om ruimte te maken voor wat er is. Je hoeft de ongewenste gast niet weg te sturen om verder te kunnen met je leven.

Dat betekent niet dat je de gast gezellig hoeft te vinden. Je hoeft hem geen gelijk te geven en je hoeft je gedrag niet door hem te laten bepalen.

Je kunt erkennen dat hij er is en vervolgens je aandacht richten op de mensen en activiteiten die voor jou belangrijk zijn.

Hetzelfde geldt voor moeilijke gedachten en gevoelens.

Je kunt angst voelen en toch iets ondernemen.

Je kunt onzeker zijn en toch een gesprek aangaan.

Je kunt verdriet ervaren en toch contact zoeken met iemand die belangrijk voor je is.

Acceptatie betekent ruimte maken

De ACT metafoor acceptatie helpt om acceptatie niet te zien als opgeven. Het gaat juist om ruimte creëren.

Wanneer je niet langer al je energie hoeft te besteden aan het wegduwen van moeilijke ervaringen, ontstaat er meer ruimte voor andere dingen.

Dat is een belangrijk uitgangspunt binnen ACT: niet wachten tot alle moeilijke gevoelens verdwenen zijn voordat je gaat leven.

Je kunt leren om het leven te leiden dat voor jou belangrijk is, met alles wat zich onderweg aandient.

Wat vind jij belangrijk?

ACT richt zich uiteindelijk niet alleen op het accepteren van moeilijke ervaringen. Het gaat ook over de vraag: waar wil je je aandacht en energie wél aan besteden?

Welke mensen zijn belangrijk voor je? Welke waarden wil je in je leven terugzien? Wat voor persoon wil je zijn?

Wanneer je daar meer zicht op krijgt, kun je bewuster keuzes maken. Je hoeft niet eerst van de ongewenste gast af voordat je het feest kunt voortzetten.

De ongewenste gast als ACT-metafoor

De ACT metafoor acceptatie ‘de ongewenste gast’ laat zien dat moeilijke gedachten en gevoelens niet altijd verdwijnen wanneer je ertegen vecht. Soms helpt het juist om ze toe te laten en ruimte te geven.

Acceptatie betekent niet dat je moeilijke ervaringen uitnodigt of prettig vindt. Het betekent dat je bereid bent om ze er te laten zijn, terwijl jij je aandacht richt op wat voor jou belangrijk is.

De ongewenste gast mag aanwezig zijn. Jij bepaalt nog steeds hoe jij je feestje viert.

Bekijk de video ‘De ongewenste gast’ en ontdek hoe deze ACT metafoor acceptatie kan helpen om anders om te gaan met moeilijke gedachten, gevoelens en emoties.

#ACT #ACTmetafoor #acceptatie #ACTtherapie #AcceptanceAndCommitmentTherapy #psychologischeflexibiliteit #moeilijkegedachten #emoties #angst #mentalegezondheid