Over dit project

Je leven als een videogame: een ACT metafoor voor automatische patronen

Soms lijkt het alsof je leven op de automatische piloot verloopt. Je reageert zoals je gewend bent, zonder bewust stil te staan bij wat je doet of waarom je het doet. De ACT-metafoor ‘je leven als een videogame’ helpt om dit automatische gedrag beter te herkennen en te ontdekken hoe je zelf weer meer de regie kunt nemen.

Je leven op de automatische piloot

In een videogame bestuur je een personage. Je bepaalt waar het naartoe gaat en welke keuzes het maakt. In het dagelijks leven kan het soms lijken alsof je personage vanzelf beweegt. Je doet wat je altijd doet, reageert automatisch op situaties en volgt bekende patronen.

Dit noemen we ook wel automatisch gedrag of leven op de automatische piloot.

Je hoeft daar niet bewust voor te kiezen. Je brein heeft allerlei gewoontes en patronen ontwikkeld die ervoor zorgen dat je veel dingen kunt doen zonder er steeds over na te denken.

Dat is handig. Je hoeft bijvoorbeeld niet bewust na te denken over hoe je moet fietsen, autorijden of je tanden moet poetsen. Maar automatische patronen kunnen je ook vasthouden in gedrag dat niet meer goed voor je werkt.

Wanneer neemt de automatische piloot het stuur over?

Misschien herken je het dat je automatisch je telefoon pakt wanneer je je verveelt. Of dat je een gesprek vermijdt omdat je bang bent voor een ongemakkelijke situatie. Misschien stel je dingen uit, terwijl je eigenlijk weet dat je ze graag wilt doen.

Ook gedachten en gevoelens kunnen automatisch gedrag aansturen.

Je voelt spanning → je vermijdt de situatie.
Je voelt onzekerheid → je zoekt bevestiging.
Je bent bang om fouten te maken → je stelt iets uit.

Voor je het weet, bepaalt je automatische piloot de richting.

De ACT metafoor van de videogame

De ACT metafoor van het videogame maakt zichtbaar hoe dit werkt. Je kunt jezelf voorstellen als de speler achter de controller. Je hebt gedachten, gevoelens en automatische impulsen die voortdurend informatie geven, maar jij hoeft niet automatisch op iedere impuls te reageren.

Het verschil zit tussen reageren en bewust kiezen.

ACT, oftewel Acceptance and Commitment Therapy, helpt je om meer psychologische flexibiliteit te ontwikkelen. Je leert opmerken wat er in je gebeurt, zonder dat je daar automatisch naar hoeft te handelen.

Wie zit er achter de controller?

Een belangrijke vraag bij deze ACT metafoor is:

Wie heeft op dit moment de controller in handen?

Is het je angst? Je onzekerheid? Je gewoonte om alles goed te willen doen? Of misschien je behoefte om controle te houden?

Wanneer je je bewust wordt van deze automatische patronen, ontstaat er ruimte om opnieuw te kiezen.

Je hoeft je gedachten en gevoelens niet eerst te veranderen voordat je iets anders kunt doen. Je kunt spanning voelen én toch die belangrijke stap zetten. Je kunt onzeker zijn én toch iets proberen.

Van automatische piloot naar bewuste keuze

ACT gaat niet over het uitschakelen van gedachten of gevoelens. Het gaat erom dat je leert om ze mee te nemen terwijl je zelf richting geeft aan je gedrag.

Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen:

• Wat merk ik op dit moment bij mezelf?
• Welke gedachte of emotie stuurt mij?
• Wat zou mijn automatische piloot nu doen?
• Wat vind ik eigenlijk belangrijk?
• Welke keuze past bij het leven dat ik wil leiden?

Zo verschuift de aandacht van “Hoe kom ik van dit gevoel af?” naar “Wat wil ik doen, ook al is dit gevoel er?”

Zelf weer aan het stuur

De automatische piloot zal er altijd zijn. Gewoontes, gedachten en gevoelens zijn onderdeel van het mens-zijn. Het doel is daarom niet om voortdurend volledig bewust te handelen.

Het gaat erom dat je leert herkennen wanneer je automatische patronen je leven bepalen en dat je vervolgens opnieuw kunt kiezen.

De ACT metafoor ‘je leven als een videogame’ laat zien dat je niet altijd kunt bepalen wat er op je scherm verschijnt. Je kunt wel leren hoe je ermee omgaat en welke richting je kiest.

Een leven dat bij jou past

Meer regie betekent niet dat alles maakbaar is. Het betekent dat je steeds opnieuw kunt onderzoeken welke keuzes passen bij jouw waarden en bij het leven dat voor jou belangrijk is.

Soms zal de automatische piloot het overnemen. Dat is niet erg. Het belangrijkste is dat je kunt merken dat dit gebeurt en de controller weer kunt oppakken.

Jij hoeft niet alles te controleren om toch zelf richting te kunnen geven aan je leven.

Bekijk de video ‘Je leven als een videogame’ en ontdek hoe deze ACT metafoor je kan helpen om automatische patronen te herkennen en bewuster keuzes te maken.

#ACT #ACTmetafoor #ACTtherapie #automatischepiloot #automatischgedrag #psychologischeflexibiliteit #bewustwording #regieoverjel leven #persoonlijkeontwikkeling